Kategorie
Getig i Menog

Mainiauua i Asztuuantoui*


MAINIAUUA i ASZTUANTOUI
Te dwa terminy PO AWESTYJSKU znaczą odpowiednio  – Asztuuantoui (dosłownie „kość”) i mainiiauua – (dosłownie – Coś w rodzaju „mentalnego” lub „duchowego” w człowieku – „myśl_duszę”). Odpowiada tym pojęciom, para terminów środkowo-perskich, GĒTĪG i MĒNŌG, które określają dwie formy egzystencji zgodnie z tradycyjnym zaratusztriańskim poglądem na świat wyrażonym w książkach Pahlavi. Termin gētīg nawiązuje do materialnego, widzialnego i namacalnego aspektu świata; mēnōg odnosi się do aspektu świata, który jest zasadniczo mentalny, niewidzialny i niematerialny.

Chociaż rozróżnienie między tymi dwoma pojęciami opiera się na widoczności jednego i niewidzialności drugiego, niewidzialność mēnōg jest nieco niejednoznaczna. W szczególności warto zauważyć, że wiele duchowych istot pojawia się od czasu do czasu w różnych formach. Dotyczy to na przykład ameszaspenta Chwarena – „fortuna, chwała, władza, krolewskość, panowanie, honor, słońce”; patrz FARRAH ), , Także jako Wohu Manah, Wahman (Av. Myśl ”, jeden z Amesza Spenta, patrz BAHMAN ) i mityczna postać Vrrrarana, hipostaza „zwycięstwa” (patrz BAHRĀM ). Poza tym wszelkie świetliste duchy uważane są za mēnōg, chociaż są wyraźnie widoczne.

Rozróżnienie między tymi dwoma pojęciami opiera się na idei, że wszystko w świecie materialnym ma odpowiednik, który nie jest widoczny, i odwrotnie, że świat duchowy stoi w relacji komplementarności i równoległości do świata widzialnego i materialnego. Chociaż terminy te odnoszą się do dwóch rodzajów egzystencji, mogą również oznaczać dwa światy, dwie domeny. Ten, w którym żyjemy, to świat gētīg , drugi to świat mēnōg . Te dwa światy współistnieją jednocześnie, ale często są przedstawiane jako reprezentujące dwa różne etapy w historii świata. Według klasycznej kosmogonii zaratusztrianskiej w ksiegach Pahlavi, świat został stworzony w mēnōg , a następnie, zgodnie z jedną z tych wersji, jako gētīgmēnōg i tylko na końcu będzie jako gētīg. O eschatologicznym świecie mówi się czasem także w kategoriach mēnōg (patrz COSMOGONIA I KOSMOLOGIA).

Patrząc z punktu widzenia stworzenia i eschatologii, mēnōg poprzedza formę bycia gētīg i służy jako model dla stworzenia tego drugiego. Zatem o Gētīg czasami mówi się, że pochodzi z mēnōg, będąc w pewnym sensie od niej zależnym i wtórnego znaczenia. Mówi się więc: „Gētīg jest owocem mēnōg , mēnōg jest jego korzeniem” ( Škand gumānīg wizār 7.2). Jednakże, ponieważ mēnōg odzwierciedla zmiany wprowadzone w gētīg, na przykład o ile moralne i religijne zachowanie jednostek wpływa na ich mēnōg odpowiednio, to nie tylko źródło gētīg, ale także w pewnym sensie zależy od gētīg. (upraszczając do pojęć europejskich: dobre uczynki wpływają na stan duszy, a więc świat duchowy to nie tylko źródło świata materialnego, a więc w pewnym sensie świat niematerialny jest zależny od świata materialnego). Czyli MAINIAUUA wykreowała ASZTUANTOUI, a dalsze jej losy są zależne od ASZTUANTOUI.

Świat materialny to stworzenie Mazdy (patrz AHURA MAZDĀ ). Aryman Nie rezyduje, w swojej podstawowej formie w świecie materialnym. Istnieje w tym świecie, jako siła zakłócająca i niszcząca. Siły zła wszczepiają się w dobre dzieła Mazdy, manifestując się na świecie jako byty pasożytnicze.

Mēnōg jest często używany w znaczeniu przyszłego świata, drugiego świata, świata eschatologii.

Świat materialny jest zwykle uważany za niezwykle cenny dla planu bitewnych Ahura Mazdy, ponieważ człowiek jest główną filarem walki walki z Arymanem, mówi się, że nigdy nie będzie okresu, w którym człowiek nie będzie istniał w świecie materialnym. Świat materialny, gētīg, jest dziełem Ahura Mazdy i miejscem, w którym Ahura Mazda ma niezaprzeczalną wyższość nad Arymanem, który tam nie rezyduje.

Irańska opozycja między światem duchowym a materialnym stoi w wyraźnym kontraście z koncepcją tych dwóch pojęć w różnych szkołach gnostycznych, w tym w manicheizmie, a także w neoplatonizmie. W tych systemach kontrast między pojęciami duchowości i materiału był regularnie identyfikowany z rozróżnieniem między tym, co dobre, a tym, co wzniosłe, w przeciwieństwie do tego, co jest złe i podłe. Irański pogląd różni się typologicznie od religii typu gnostycznego. Jest jednak dość blisko ducha dualizmu żydowskiej sekty Esseńczyków z nad Morza Martwego i powiązanych nimi żydowskich pism apokryficznych, a także z teologią zawartą w pismach pierwotnego kościoła chrześcijańskiego. (Przypuszczalnie miał na to wpływ kontakt Żydów z Zaratusztrianizmem po podboju Babilonii, przez Achemenidów, wszak Cyrus był witany przez nich jako Mesjasz i wybawiciel z niewoli. przypis tłumacza)

Świat materialny jest miejscem zmieszania dwóch pierwiastków co określa termin gumeziszn ( gumēzagīh ), gdzie dobro i zło są nierozerwalnie połączone ze sobą. Ani dobro, ani zło nie mogą być doświadczane w ich pełnej nieugiętej sile na tym świecie, gdzie każde jest rozcieńczone przez swoje przeciwieństwo. Podczas gdy mēnōg jest nieograniczony i nieprzejrzysty, gētīg jest ograniczony i przejściowy. Oprócz tego że świat jest miejscem, gdzie moce dobra są zmieszane z mocami zła, ten świat jest miejscem mieszaniny również w tym sensie, że wszystko, co istnieje w Ma aspekt mēnōg jak również gētīg, i że te dwa aspekty bycia nie mogą być łatwo rozdzielone na tym świecie: zostały one tylko starannie oddzielone przed stworzeniem.

Ponieważ idea mēnōg służy określeniu, wśród innych zamysłów, idealnej formy rzeczy, które istnieją w świecie materialnym, może być czasami używana w sensie idealnej formy dla całej grupy konkretnych mēnōg, tworząc w ten sposób wyrażenie mēnōgān mēnōg „mēnōg z wszystkich) mēnōg. ( np Król, królów)

W dziedzinie eschatologii indywidualna eschatologia, która zajmuje się losem człowieka po śmierci, jest związana z mēnōg, obejmując jedynie aspekt duchowy człowieka. Uniwersalna eschatologia, która zajmuje się losem świata, zajmuje się końcowym celem świata gētīg pod koniec czasów. Opisy uniwersalnej eschatologii w książkach Pahlavi (np. Pahlavi Rivayat, wyd. Dhabar, s. 156 f .; por. Shaked, 1971, s. 85 f.) Czasami sprawiają, że świat wygląda jak nowy rodzaj egzystencji, w które gētīg i mēnōg stają się tak blisko siebie, że tracą swoje rozróżnienia.

* Kwestia wymowy jest trudna do rozstrzygnięcia, alternatywna wersja to: Asztułantołii,

Przetłumaczył z Encyclopaedia Iranica: jacek

Bibliografia :

G. Gnoli, „Obserwacje na temat doktryny stworzenia Mazdy ”, AIUON , NS 13, 1963, s. 163-93.

H. Lommel, Religia Zaratustry po Awestie , Tübingen, 1930; repr. Hildesheim i Nowy Jork, 1971, s. 93-129.

Pahlavi Yasna i Visperad , wyd. BN Dhabhar, Bombaj, 1949.

S. Shaked, „Kilka uwag na temat Ahremana, złego ducha i jego stworzenia”, studia mistycyzmu i religii przedstawione GG Scholem , wyd. EE Urbach, RJ Zwi Werblowsky i CH Wirszubsky, Jerusalem, 1967, s. 227-34; repr. in idem, 1995.

Idem, „Pojęcia mēnōg i gētīg w tekstach Pahlavi i ich relacji do eschatologii”, Acta Orientalia 33, 1971, s. 59-107; repr. w Shaked, 1995.

Idem, „Qumran and Iran: Further Considerations”, Israel Oriental Studies 2, 1972, str. 433–46.

Idem, „Iranian Influences in Judaism”, Cambridge History of Judaism I, Cambridge, 1984, s. 308-442.

Idem, dualizm w transformacji. Odmiany religii w sasańskim Iranie , Jordan Wykłady w religii porównawczej 16, Londyn, 1994.

Idem, Od Zoroastrianina Iranu do islamu: studia nad historią religijną i kontaktami międzykulturowymi , Variorum Collected Studies Series, Aldershot, Wielka Brytania, 1995.

(SHAUL SHAKED)

© 2019 ENCYCLOPÆDIA IRANICA FOUNDATION, INC.

 

W odpowiedzi na “Mainiauua i Asztuuantoui*”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s